CLB Biên Phiên dịch Sài Gòn (SGCI&T)

Nghịch lý nghề biên dịch 

Danh tiếng, đối với người biên dịch, là danh tiếng vay mượn”. Đây là câu mở đầu trong bài viết của Tim Parks về nỗi niềm của người làm nghề biên dịch trên trang The New York Review of Books. Tim Parks kể câu chuyện của những dịch giả ít nổi tiếng: họ thường đảm nhiệm từ một phần hai đến hai phần ba khối lượng công việc trong nhóm dịch tác phẩm văn học nhưng tên tuổi ít khi được nhắc tới và nhận được mức thù lao thấp hơn. Nguyên nhân bắt nguồn từ việc các nhà xuất bản muốn sử dụng tên tuổi của những dịch giả nổi tiếng để bảo chứng cho lượng tiêu thụ sách. Tuy nhiên, vấn đề nằm ở chỗ chất lượng bản dịch không tương xứng với tên tuổi của dịch giả. 

 

Tim Parks đã phân tích và so sánh những bản dịch của các dịch giả nổi tiếng với dịch giả ít được biết đến và chỉ ra trong nhiều trường hợp, bản dịch của các dịch giả ít nổi tiếng hơn lại có ít lỗi hơn, đặc biệt là văn phong của họ cũng sinh động và gần gũi hơn do phần lớn các dịch giả này có kinh nghiệm dịch các tài liệu về kinh doanh, tiếp thị, chuyên ngành cho số đông độc giả. Tác giả cũng đưa ra kết luận nghiên cứu thị trường do phía nhà xuất bản thực hiện cho thấy độc giả không thể phân biệt được dịch giả giỏi với dịch giả dở, cùng với việc đội ngũ biên tập viên có kỹ năng ngoại ngữ hai ngày càng hiếm, đưa đến hậu quả nhà xuất  bản chọn cách an toàn hơn là phụ thuộc vào tên tuổi các dịch giả nổi tiếng. 

 

Câu hỏi Tim Parks đặt ra là “Như vậy công việc biên dịch có còn quan trọng? Việc lựa chọn dịch giả có còn quan trọng?”  

Đọc bài viết gốc bằng tiếng Anh tại đây:  The translation paradox